Wycieczka do Metra Warszawskiego

W czwartek 1 kwietnia 2004 odbyła się wycieczka na stację "Centrum" Metra Warszawskiego.
Weszliśmy przez czerpnię, kanałem nawiewnym, przez sekcję tłumików do pomieszczenia wentylatorów. Tam wyjaśniono nam sposób działania wentylacji w metrze oraz zademonstrowano moc jednego wentylatora.


Uzyskaliśmy następujące informacje:

1. Wyróżnić można dwa typy wentylacji:
   • główną - powietrze czerpane z zewnątrz do tunelu, rozprowadzane i wywiewane na zewnątrz. Przepływ powietrza wymuszany jest wentylatorami, które umieszczone są po dwa na każdej stacji i każdym odcinku tunelu. W sumie jest tu 59 wentylatorów;
   • lokalną - powietrze czerpane na trasie (z tunelu), uzdatniane i wprowadzane do pomieszczeń użytkowych, a następnie wywiewane ponownie na szlak.
2. Wentylacja główna działa w systemie nawiewno-wywiewnym rewersyjnym:
   • lato - powietrze zewnętrzne nawiewane na stacje, a wywiewane na szlaku;
   • zima - nawiew powietrza na szlak (ogrzewa się), a wywiewane przez wentylatornię stacyjną.
3. Temperatura na stacjach waha się w granicach 5-25 st C, co jest wynikiem wymiany ciepła powietrza nawiewanego (o temperaturze zewnętrznej) z gruntem, ludźmi i przejeżdzającymi pociągami. Obecnie średnioroczna temperatura wynosi 15-18 st C.
4. W systemie występują 3 typy wentylatorów:
   • rosyjskie - najstarsze, czerwone, na pierwszych siedmiu stacjach, napędzane przekładnią pasową, z regulacją wydajności przez zmianę prędkości obrotowej i kierunku obrotów;
   • czeskie - szare, od stacji Wilanowska do Politechnika, napędzane silnikiem przez sprzęgło na osi wentylatora, zmiana kierunku przepływu powietrza następuje przez zmianę kąta nachylenia łopatek;
   • niemieckie TLT - najnowsze, niebieskie, silnik położony na wale wentylatora, możliwość regulacji wydajności przez zmianę prędkości obrotowej (0-1500 obr/min) oraz kierunku obrotów.
5. Wszystkie wentylatory mają podwójne zasilanie - w razie awarii można je zasilać z sąsiednich stacji. Sterowanie wentylatorów odbywa się centralnie w dyspozytorni.
6. Oddymianie stacji: świeże powietrze nawiewane jest na stacje dwoma jednostkami wentylacyjnymi w ilości 350 m³/h, co odpowiada 10 wymianom na godzinę (przy maksymalnej prędkości obrotowej wentylatorów)
   
   W tym momencie wykładu zademonstrowano nam działanie jednego wentylatora - osiągnął prędkość 1500 obr/h przy hałasie 110dB. Dmuchało porządnie, więc trzeba było mocno stać na nogach :)
   
   
7. Tłumiki kasetonowe wypełnione watą, znajdujące się przed i za jednostkami wentylacyjnymi tłumią dźwięk o 50dB (np. ze 110dB na 60dB).
   
   Nasz krzyk był po drugiej stronie tłumików odbierany zaledwie jak cienki pisk myszki.
   
   Przy normalnej pracy wentylatorów (500-600 obr/min) hałas nie przenika na zewnątrz.
8. Wentylacja główna nie posiada filtrów. Czerpnie umieszczone są na wysokości 2-2,2m, co wystarczająco zapobiega dopływowi nadmiaru zanieczyszczeń.
9. Każda stacja posiada ok. 10 wentylatorni lokalnych, które regulują parametry powietrza w pomieszczeniach służbowych i technicznych. W sumie jest 139 ciągów wentylacyjnych (nawiewno-wywiewnych) z wentylatorami o mocy 0,5-12 kW i wydatkach do klilkudziesięciu m3/s. Pomieszczenia o podwyższonych wymaganiach (podstacje energetyczne, sterownie, pomieszczenia muliwerterów) wyposażone są w klimatyzację, dla której pracują 3 agregaty schładzające (przy stacjach Kabaty, Wilanowska, Politechnika) o mocy 40-60 kW.
10. Wentylatornie lokalne podlegają pod system indywidualnego sterowania stacją.
11. Aby zapobiec zbytnim ruchom powietrza na stacjach wywołanych przez przejeżdżające pociągi (efekt tłoka), po obu stronach każdej stacji umieszczone są komory rozprężne o długości 40-50m (łączące oba tunele).

Serdecznie dziękujemy panu inż. Jerzemu Włodarczykowi oraz panu inż. Krzysztofowi Sienkiewiczowi za poświęcony czas i wspaniałe przedstawienie tematu.
Wycieczka ta była ciekawym przeżyciem i w istotny sposób pogłebiła naszą wiedzę na temat sposobu i problemach wentylacji metra.

Metro Warszawskie zwiedzaliśmy także w 2001 roku