Nasza wizyta w Metrze Warszawskim
 

www.metro.waw.pl


Rzadko można oglądać stację od tej strony...

Dnia 02-04-2001 KNWiK odbyło wycieczkę w celach dydaktycznych do centrali wentylacyjnej na szlaku pomiędzy stacjami Metro Centrum i Metro Politechnika. Oprowadzani przez pracownika Metra uzyskaliśmy wiele ciekawych informacji odnośnie systemu wentylacji oraz ogólnie o sposobie eksploatacji metra.

Rzecz o wentylatorach i nie tylko


Takiego wentylatora nie można montować w łazience...

Wentylatory umieszczone są na stacjach oraz pomiędzy stacjami, na szlakach. Wentylatory na szlaku są umieszczone prostopadle do szlaku, działające w układzie rewersyjnym, gdzie w zależności od pory roku, stosowany jest albo nawiew albo wywiew. Zimą przy temperaturze zewnętrznej około -20, -30 ^oC, dzięki układowi wentylatorów utrzymana jest tempertura na stacji ok. +12, +15^oC, a przy temp zewn ok. 30^oC w lato utrzymywana jest temperatura na stacjach ok. 20-22^oC. Tak więc zimą powietrze jest wyciągane przez kanały a latem przez stacje. Wentylatory w oglądanej centrali były produkcji firmy BSH a system instalacji wykonany przez firmę Instal Warszawa.

Prosimy nie palić w Metrze...


Wentylator włączony. Trochę wieje.

System oddymiania jest uruchamiany w momencie zaistnienia pożaru. Strumień powietrza nawiewanego jest przeciwny do kierunku drogi ewakuacyjnej, a pociąg w razie pożaru musi dojechać do najbliższej stacji. Dzięki działaniu instalacji, oddymianie stacji trwa 8 minut.
Jak się dowiedzieliśmy, starano się w ramach oszczędności zrezygnować z czerpni szlakowej na odcinku północnym Metra ale okazało się to niezgodne z przepisami pożarowymi.

Na największych stacjach metra kubatura danego obszaru wynosi 32 000 - 35 000m³, a wydatek dwóch zespołów wentylatorów może wynosić 350 000 m³/h co stanowi 10 wymian powietrza (co spełnia jednocześnie wymogi pożarowe). Normalnie zespoły te pracują na 50 % mocy, co stanowi wystarczający wydatek.
Do przewietrzania stacji stosuje się kanały wentylacyjne pod stacją, o powierzchni ok. 7,5 m² w prześwicie. Jeśli chodzi o sterowanie tymi wentylatorami zastosowano sterowanie zdalne, monitorawane przez dyspozytora, który otrzymuje obraz wizualizacyjny wentylatora i na podstawie danych wejściowych (np. temperatury zewn. i temperatury na stacji) odpowiednio, automatycznie włącza sekcje wentylatorów.

Kiedyś wentylatory pracowały 7-8 godzin dziennie ale obecnie gdy przybyło stacji ok. 12-20 godzin na dobę. Jednakże przy zaistnieniu zjawiska, odbieranego przez system jako pożar zakładana jest specjalna formuła działania - mającego na celu wyprowadzenie ludzi z zagrożonego terenu dlatego przy ewakuacji podaje się powietrze na twarz uciekających ludzi.
Co więcej - zainstalowane są telefony alarmowe - co 100 metrów. Wykrywanie pożaru następuje w pomieszczeniach technologicznych i na szlaku. Sygnał o zagrożeniu idący z czujki trafia do trzech odbiorców - dyżurnego stacji, dyspozytora i do stanowiska kierownika. Sterowanie u dyspozytora może być zdalne lub lokalne.
Zmiana wydajności uzyskiwana jest w wentylatorach niemieckich i czeskich za pomocą zmiany kąta łopatek, a w rosyjskich za pomocą zmiany częstotliwości prądu. Niemieckie wentylatory zastosowane w metrze są wentylatorami osiowymi o zabudowanym silniku, Zaś wentylatory rosyjskie mają silnik zewnętrzny. Do zmiany kąta łopat używa się specjalnego klucza, o kąt ten w wentylatrach rosyjskich wynosi 30-45^o. Przy pracy na rewersie (obroty w drugim kierunku) następuje strata wydajności o ok. 12-18 %.
W wentylatorach niemieckich zatrzymanie następuje po 4-5 min a w rosyjskich dłużej bo nawet do 15 min (wentylator wyposażony w hamulec cierny). Wytrzymałość ogniowa wentylatora wynosi 600^oC przy pracy przez 1 godzinę. Żywotność wentylatorów wynosi 25 lat. Aby spełniać normy hałasu w mieście w porze nocnej (65 dB) stosowane są tłumiki ograniczające hałas, a ruch powietrza odbierają klatki schodowe. W metrze stosowane są czerpnie powietrza będące jednocześnie wyrzutniami. W zależności od czystości powietrza (max. 0,6 mg/m³ zanieczyszczeń) dobrano odległość krat w wyrzutni od ziemi - min 2,5 m.

A co z jakością powietrza?


Wejście do wentylatorowni a zarazem czerpnia / wyrzutnia. Nic, tylko kręcić film.

Ważna jest jakość powietrza, bo jest ono nawiewane ale... pod względem pracowników (dłużej przebywających w Metrze), nie podróżnych, a każde przekroczenie norm jakości powietrza wiąże się się z wydatkami rekompensacyjnymi. Z tego względu przy każdym remoncie mierzone są takie parametry jak wydajność, hałas, czystość powietrza itp. Na niektórych szlakach wentylatory umieszczane są w układzie pionowym - jeden pod drugim, jednakże w większości, a szczególnie na stacjach, wentylatory umieszczone są w układzie poziomym - 2 obok siebie. Wentylatornie na szlakach umieszczone są w połowie odległości między stacjami, minimum w odstępie 460 m, maksimum 1000 m (średnio ok.850 m).

W przyszłości Koło Naukowe planuje kolejne wizyty w nowych odcinkach metra.

Metro Warszawskie zwiedzaliśmy także w 2004 roku.